Keine Video

Keulen centrum

In Duitsland vinden ze het grondwettelijk recht om te demonstreren (artikel 8 Grundgesetz) nóg belangrijker dan in Nederland. Ze vinden het zelfs zo belangrijk dat ze het informatiebord over cameratoezicht twee keer zo groot hebben gemaakt, om iedereen er op te wijzen dat er niet wordt gefilmd tijdens demonstraties. Netjes. Sehr gut.

In Nederland gelden dezelfde regels. Filmen tijdens een demonstratie is - op enkele uitzonderingen na - niet toegestaan. Als ze weten dat ze kunnen worden gefilmd, kan dat voor sommige demonstranten een reden zijn om niet te gaan demonstreren. Dat is in een samenleving als de onze zeer onwenselijk. Het recht om te betogen is niet voor niks in artikel 9 van onze Grondwet opgenomen. Dus moet de overheid demonstranten niet filmen. Mocht de situatie tijdens de demonstratie uit de hand lopen, bijvoorbeeld als er geweld wordt gebruikt, of als de openbare orde wordt verstoord, dan mag de camera wel aan. Dat is dus altijd een balanceer-act.

(Voor mensen die meer over dit onderwerp willen lezen, verwijs ik met genoegen door naar een interview dat ik gaf aan het Vakblad Blauw van de politie: "Je mag niet filmen, behalve als het wel mag.")

En mensen die geïnteresseerd zijn in de informatiebordjes over cameratoezicht in Duitsland, kunnen ook deze bijdrage op dit blog eens bekijken: beter wordt het niet. 

Schritt tempo

(Foto van Rejo - waarvoor dank)

 Onze trouwe bordwatcher Rejo heeft weer een mooi voorbeeld gevonden van een 'bord' dat werkt. Geen praatje, maar een plaatje. Handig voor mensen die geen Duits spreken of niet kunnen lezen. En niet op een bord, maar op straat - want daar kijken mensen naar.

Fietsenschatje

Op het festival Into the great Wide Open hebben ze goed begrepen hoe je het gedrag van fietsers op een positieve manier beïnvloedt. Om te zorgen dat fietsers hun fiets niet op allerlei ongewenste plekken stallen werken ze daar met fietsenschatjes die jou op een vriendelijke manier verwijzen naar de plek waar je wél mag stallen. Knappe jongen als je je daar niks van aantrekt. Om elk misverstand rond seksime of privacyschending te voorkomen: de fietsenschatjes zijn er in elke gendervariant.En dit fietsenschatje gaf expliciet toestemming deze foto op bordwatching te gebruiken.

ANPR

 Zavel/Sablon te Brussel (België)

Dit 'bord' zag ik op straat in Brussel. Het is niet toegestaan deze straat in te rijden en mensen die dat toch doen riskeren een boete. Een ANPR-camera scant namelijk alle kentekens. Voertuigen die geen ontheffing hebben krijgen een bon.

Automobilisten bijsturen

Ik weet vanuit mijn werk voor politie en gemeenten hoe moeilijk het kan zijn om automobilisten te weren uit straten waar ze wel willen, maar niet mogen rijden. Je hebt als overheid natuurlijk de optie om een straat helemaal af te sluiten. Dan zet je er een muur of een boom neer. Maar dan kan er niemand meer doorheen. En er zijn straten waar je stadsbussen, politie, brandweer en ambulance wel door wilt laten rijden. Dus moet je iets anders verzinnen. Maar wat?

Horrorpollers

Je kan kiezen voor een paal die in de grond kan verdwijnen voor bepaalde voertuigen, zoals bussen of ambulances: een poller. Het blijkt echter dat er best veel mensen zijn die deze palen niet zien en er keihard tegenaan rijden. Ook zijn er mensen die strak achter een bus aanrijden in de ijdele hoop dat de paal nog wel even in de grond zal blijven zitten. De palen worden daarom ook wel 'horrorpollers' genoemd. Er is een straat in Nederland waar de paal bijna elke week uit de straat werd gereden: 54 aanrijdingen in anderhalf jaar tijd. De kosten voor de gemeente bedroegen 1,1 miljoen euro. "Dát is veel geld", hoor ik u denken. Klopt. Dat komt door de kosten van de reparatie na elke aanrijding. Maar de grootste kostenpost waren de verkeersregelaars die bij de poller moesten worden neergezet om mensen te waarschuwen voor de paal. En toen een van de verkeersregelaars werd mishandeld werd er een beveiliger ingehuurd om de verkeersregelaar te beschermen. Kortom: dat werkt niet overal. "Kan dat niet anders?", vroeg de gemeente zich af.

 

 

Jazeker: je kan ook kiezen voor handhaving met behulp van een kentekencamera. De camera moet werken als een soort virtuele poller. Je rijdt niet meer tegen een paal aan, maar je loopt tegen een boete aan. Maar een camera valt nauwelijks op. Dus zet je er een bord neer. Maar zeg nou zelf: zo'n miezerig bordje valt toch nauwelijks op?

Om te zorgen dat mensen de camera zien en weten dat ze een boete krijgen als ze doorrijden, moet je je he-le-maal suf communiceren. Dus moet je naast de verkeersborden andere tactieken inzetten. Je kunt bijvoorbeeld waarschuwingsbrieven sturen naar de mensen die in de buurt wonen. Je kunt een persbericht publiceren na het uitdelen van de eerste boete. En je kunt fysieke maatregelen treffen, bijvoorbeeld de hele straat rood verven, zoals in Brussel.

Zijpaadje

Iets heel anders dan de dynamische verkeersafsluitingen (slagboom of poller), zijn de tijdelijke afsluitingen (een paar dagen of weken). Dat kan je doen met hekken en borden, maar daar worden best veel automobilisten boos van. Om die woede te voorkomen kan je kiezen voor een bloembakje op straat. Een voormalige collega van mij noemde dat ooit treffen 'schaamgroen':

De gemeente Amsterdam pakte het iets grootschaliger aan toen een van de belangrijkste verkeersaders tijdelijk werd afgesloten.

Prettig neveneffect van deze plantentactiek is dat de automobilist die moet omkeren meteen ziet waarom de stad de straat heeft afgesloten. Het was een plek met asfalt en uitlaatgassen en lawaai; nu bloeit hier frisse natuur. (En krijgen minder kinderen astma, worden minder mensen en dieren aangereden en krijgen mensen minder gezondheidsklachten door het lawaai - en zo kan ik nog wel even doorgaan. Maar dat is misschien meer iets voor een ander blog).

Geef het goede voorbeeld

Amsterdam Oost

Wat een sympathiek en goed bord. Geef het goede voorbeeld. Wacht bij rood. Het doet een appèl op ons allemaal en geeft een handelingsperspectief. Niet dreigen met straffen, maar belonen van gewenst gedrag.

Kniesoor die dan gaat zeuren over het feit dat op de foto een fietser op de stoep staat (waar je niet mag fietsen...)

Even op een andere plek!!!

Ergens op de wereld - ingezonden door Rejo (waarvoor dank!)

Dit is een prachtig voorbeeld van huisvlijt: een mooie kindertekening. Maar het is ook een prachtig gefabriceerd bord: zie die kwaliteit.
 

 Een houten (?) bordrand en een reflecterende laag (met UV-filter wellicht?) Dit is de ideale combinatie van een bord dat je raakt als een persoonlijke boodschap van iemand die hier woont én een bord dat de tand des tijds prima kan doorstaan.

Hier wohnen Leute. Nachtruhe bitte!

Zurich, Zwitserland

Wat een prachtig bord: een maan, een hand en een mond. Iedereen - ook mensen die geen Duits spreken of niet kunnen lezen - kan begrijpen wat hier de bedoeling is. Daarom is vast ook besloten door de ontwerper om de tekst heel klein te houden: "Hier wonen Leute. Nachtruhe bitte!"

En dan in koeienletters: "Danke". Dus positieve bekrachtiging in plaats van dreigen met een boete of eeuwige verbanning. Dat werkt vast beter: je gaat er vanuit dat mensen zich met de norm zullen conformeren.

En het bord is hier neergezet namens een samenwerkingsverband van bewoners(-innen), wijkverenigingen in samenwerking met de stad Zurich. Dus het is niet 'van bovenaf', maar 'van onderop' in samenwerking met de overheid.

Briljant bord.

Videoüberwachung met Bildaufzeichnung

Ruschestrasse, Berlijn

Mensen moeten netjes worden geïnformeerd als ergens camera's hangen. Voordat je in beeld komt, moet je al kunnen zien dat er camera's hangen. Maar dat is niet genoeg: je hebt als voorbijganger ook recht op aanvullende informatie. Van wie is de camera? Waar wordt 'ie voor gebruikt? Hoe lang worden de beelden bewaard? Waar kan ik terecht met extra vragen of een inzageverzoek?

De meeste bordjes over camera's bieden al die informatie niet aan. Dat is namelijk onwijs veel tekst. Wie doet dat nou?

Nou, deze Duitse cameraeigenaar dus.

Toen ik langs dit bordje fietste, moest ik gewoon even stoppen om een foto te maken. Want ik herkende het meteen uit dit document van de Europese Privacywaakhond:

Het kan dus echt wel - als je maar je best doet. Duitse degelijkheid.

Saillant detail: dit bordje hangt naast het voormalige Ministerie für Staatssicherheit van de DDR: de StaSi. Als er nou één organisatie in de geschiedenis is geweest die het niet zo nauw nam met het informeren van betrokkenen over de persoonsgegevens die ze verwerkten, was het de StaSi wel...

 

Kauwgom? Gooi 'm gewoon in de vuilbak.

 Antwerpen Zuid

Hier zien we volgens mij een campagne die gebaseerd is op veel inzichten uit de sociale wetenschappen en gedragsbeïnvloeding.

Leest u maar even mee:

1. We zien ogen die ons heel duidelijk aankijken. En dan houden we ons - onbewust - beter aan sociale normen.

2. Het woord 'gewoon'. Het kan een toevallige treffer zijn, maar het woord 'gewoon' doet een beroep op ons groepsbesef. Wij zijn sociale wezens en horen er graag bij. Daarom zie je ook vaak: '95% van de mensen in deze buurt gooit zijn afval netjes in de container'.

3. De punt aan het einde. Als je eerst een vraagteken gebruikt, getuigt het van grote zelfbeheersing als je de volgende zin niet met een uitroepteken eindigt. Knap, toch? Precies!

Afvalzakken horen in de container

Zaandam

Een paar jaar geleden zag ik voor het eerst een bord met 'ogen'. Sindsdien vallen ze me steeds vaker op. Vorig jaar bij een fietsenstalling in Engeland, maar ook in Nederland zie je de ogen best vaak. We schreven er op dit blog al eerder over.

Het idee is dat voorbijgangers zich bekeken voelen door deze ogen - ook al zijn ze niet echt. Dat blijkt best goed te werken. Mensen die koffie halen in de kantine en zelf geld in een potje moeten stoppen, doen dat drie keer zo vaak als er een plaatje van ogen naast het geldpotje hangt. We vertonen blijkbaar meer sociaal wenselijk gedrag als we worden bekeken. Dit blijkt ook te werken als we de ogen niet bewust waarnemen, zo heeft Daniel Kahneman overtuigend aangetoond en beschreven in zijn prachtige boek.

Daarom denk ik dat dit een BriljantBord is. Maar helemaal zeker weet ik het niet. Dus als iemand het evaluatierapport voor me heeft, hou ik me van harte aanbevolen.

Geen fietsen plaatsen

Lyon, Frankrijk

Wat een Briljant Bord! Het is direct duidelijk wat hier wordt bedoeld: geen fietsen plaatsen. En het is qua compositie, kleurkeuze en artisticiteit een liefdevol, ambachtelijk werkje. Waarschijnlijk gemaakt door de café-eigenaar die zelf de kwast ter hand heeft genomen. En er staat geen woord Frans bij. Of in welke andere taal dan ook. Waardoor het bord voor iedereen begrijpelijk is - best handig op een plek met veel toeristen.

You could endanger a child's life

 Liverpool, Verenigd Koninkrijk

Prachtig bord, en wel om meerdere redenen. Ten eerste hangt het bord op de goede hoogte: iemand die in de auto zit en wil stoppen of parkeren, kijkt niet omhoog maar naar de stoeprand. Ten tweede is het iconisch: veel plaatjes die duidelijk maken voor een internationaal publiek wat de bedoeling is. Ten derde is het informatief: je leest niet alleen dat je niet mag stoppen of parkeren, maar ook waarom (je kan het leven van een kind in gevaar brengen).

Als dat niet genoeg reden is om keihard door te rijden, dan weet ik het ook niet meer.

We are watching you

Oxford, Verenigd Koninkrijk

Eindelijk kunnen we weer reizen na al die coronabeperkingen. Dat leverde me een klein geluksmomentje op: een origineel van een bord dat ik ook in Nederland al jaren geleden voor het eerst heb gespot.

Zo'n bord met ogen blijkt dus heel goed te werken, zelfs beter dan een camera.

Zie hier de voorbeelden uit Nederland.

Fietsstraat

Mainz, Duitsland

Wat een fijn verkeersbord. Gigantisch van omvang (ik gok dat het drie meter in doorsnee is) en op de juiste plaats, namelijk op het wegdek waar mensen ook echt kijken.

Ja, echt waar!

Oeverpad, Vlaardingen

Deze bordbeheerder vond het bord op zich niet genoeg: er moest een onderbord bij. Ik vraag me dan altijd af hoe dat gaat. Zou de bordbeheerder telefoontjes hebben gekregen van boze mensen die het niet geloofden en toen helemaal terug moesten fietsen? Zou de bordbeheerder zelf van mening zijn dat er mensen zijn die verkeersborden pas geloven als ze worden bekrachtigd door een onderbord? Of is het een grappenmaker die het gewoon leuk vond?

Hoe dan ook: ik denk dat dit soort onderborden de boodschap wel duidelijk laten overkomen. Daarom vind ik het niet alleen een BijzonderBord, maar ook een BriljantBord.

Met dank aan Peter Geukes voor het wederom inzenden van een mooi bord.  

Het bord deed me trouwens denken aan een ander bord dat ik een aantal jaren geleden fotografeerde. Daar stond nog veel meer uitleg bij. Bekijk het hiero.

Het loopt even anders

Westeinde, Amsterdam

Wat een vriendelijk en duidelijk bord. En ik bedoel dan het grote gele bord, want jawel: er hangt nog een bord aan het hek. Zelfde boodschap "voetgangers oversteken". Maar dat bord is minder goed leesbaar en ook een stuk amateuristischer. Grappig dat je in dit soort gevallen dus een soort "baas boven baas" hebt. Of eigenlijk "bord boven bord".

Onderstaand voorbeeld laat dat ook mooi zien. Twee, of eigenlijk drie, borden die hetzelfde vertellen. Hier zijn de verschillen iets minder groot. Ik vraag me in dit soort gevallen altijd af wat de persoon dacht die zijn bord naast het reeds aanwezige bord ophing: "Twee borden zeggen meer dan een"?

Veelaan, Amsterdam

Duurzaam bord

 

Densborn, Duitsland

In Nederland zie je vaak dat borden worden afgeplakt met zwarte tape als een weg is afgesloten. Hier in Densborn doen ze het anders: de afsluiting is tijdelijk, dus is het 'rode kruis' op het bord ook tijdelijk. Mooi staaltje Duitse degelijkheid en duurzaamheid.

Verboden parkeren. Waarom?

Amsterdam, De Hallen

Als je fietsers in Amsterdam wilt overhalen gebruik te maken van de gratis stalling onder de grond, moet je wel een heel goed verhaal hebben. En dat heeft de gemeente: spelende kinderen willen plezier en veiligheid en nood- en hulpdiensten moeten een vrije doorgang hebben.
Briljant dat het verbod in kleine letters staat en het woord Waarom? heel groot. Briljant.

Hé fietser

Groningen (foto: Denise Humalda)

Bij communicatie gaat het altijd om twee zaken: de boodschap en de doelgroep. Dat is hier mooi gecombineerd: een informele aanspreekvorm die duidelijk maakt voor wie het bord bedoeld is. En een duidelijke boodschap. Als je naar het Centrum of het Hoofdstation wilt, kan je maar beter rechtsaf slaan.

Deze foto kregen we gemaild van Menno van Duinen (dank!). Omroep Organisatie Groningen schreef er een stukje over op hun website.

Snel gezien, snel gejat

Amstel Station, Amsterdam

Het klinkt op het eerste gezicht heel logisch: 'Snel gezien, snel gejat'. Maar in tweede instantie vind ik het toch raar. Wat doet het ertoe of iemand mijn mobieltje of portemonnee snel kan zien? Een beetje straatrover heeft toch de tijd om even rustig rond te kijken naar een geschikt doelwit?

Wat ik dan weer wel heel goed vind aan dit 'bord' is dat het op de stoeptegels is geschilderd. Want als reizigers het station uitkomen kijken ze maar naar één ding: hun mobieltje. En dus zullen ze een bord op een paal niet zien, terwijl ze dit plakkaat op de grond wel snel zullen zien; al was het maar omdat je denkt dat je erover zult struikelen.

Grappig is trouwens dat dit 'bord' een variant is op het BangBord waar we dit blog ooit mee begonnen.